วันพุธที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2555

1 ปี การก่อการร้าย ในยุคหลัง Bin Laden



คอลัมน์โลกปริทรรศน์
13 พฤษภาคม 2555

                Osama Bin Laden ผู้นำ al-Qaeda ได้ถูกสังหารไป เมื่อช่วงต้นเดือนพฤษภาคมปีที่แล้ว หลังจากนั้น ได้มีหลายฝ่ายคาดการณ์ว่า al-Qaeda และการก่อการร้าย กำลังจะถึงจุดจบ แต่ 1 ปีผ่านไป สถานการณ์การก่อการร้ายยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง และทำท่าว่าจะทรุดหนักลงเสียด้วยซ้ำ คอลัมน์โลกปริทรรศน์ในวันนี้ จะวิเคราะห์สถานการณ์การก่อการร้ายในปัจจุบัน และแนวโน้มในอนาคต ดังนี้
                al-Qaeda
                แม้ว่า โดยรวม องค์กร al-Qaeda จะถูกลดบทบาทลง ฐานที่มั่นในอัฟกานิสถานได้ถูกกองกำลังสหรัฐฯทำลายลง ผู้นำหลายคนได้ถูกสังหาร รวมทั้ง Bin Laden ขณะนี้ ฐานที่มั่นใหญ่ของ al-Qaeda ได้ย้ายไปอยู่ในพรมแดน ระหว่างอัฟกานิสถานและปากีสถาน และจำนวนสมาชิกได้ลดลงไปเหลือเพียงไม่กี่ร้อยคน หลังจากเหตุการณ์ 11 กันยาฯ ปี 2001 al-Qaeda ยังไม่สามารถก่อวินาศกรรมครั้งใหญ่ในสหรัฐฯได้
                อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน al-Qaeda ได้ปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์ใหม่ โดยเน้นให้องค์กรสาขาย่อย และกลุ่มพันธมิตรที่มีอุดมการณ์ร่วม เป็นหัวหอกในการก่อวินาศกรรมแทน องค์กรย่อยของ al-Qaeda มีกระจายอยู่ทั่วตะวันออกกลางและอัฟริกาเหนือ นอกจากนี้ al-Qaeda ได้ใช้เครื่องมือใหม่ในการหาผู้สนับสนุน คือ internet และเหตุการณ์ Arab spring ที่มีการลุกฮือขึ้นโค่นล้มรัฐบาลในโลกอาหรับนั้น al-Qaeda ก็สนับสนุนการโค่นล้มรัฐบาลดังกล่าว ซึ่ง al-Qaeda มองว่า เป็นรัฐบาลหุ่นเชิดของพวกนอกรีตจากตะวันตกและสหรัฐฯ al-Qaeda มองว่า Arab spring สอดรับกับความต้องการของ al-Qaeda ที่ต้องการปลุกระดมให้ชาวมุสลิมลุกฮือขึ้น อย่างไรก็ตาม al-Qaeda กำลังจ้องมองที่จะฉวยโอกาสจากสถานการณ์การเมืองในยุคหลังการโค่นล้มรัฐบาลเผด็จการ ซึ่งมีแนวโน้มจะเกิดความวุ่นวายทางการเมือง และอาจเกิดสุญญากาศแห่งอำนาจ ที่ al-Qaeda จะใช้เป็นโอกาส ปลุกระดมและยึดอำนาจรัฐให้ได้
                นอกจากนี้ al-Qaeda ยังดึงให้สหรัฐฯและพันธมิตร ตกอยู่ในกับดักสงครามในอัฟกานิสถาน โดยหากสหรัฐฯและนาโต้ถอนกำลังออกไป นักรบ Taliban ก็อาจเข้ายึดกุมอำนาจรัฐได้ และสถานการณ์ขณะนี้ กำลังลุกลามเข้าสู่ปากีสถาน ซึ่งก็จะเปิดโอกาสให้ al-Qaeda และ Taliban เพิ่มบทบาทมากขึ้น
                องค์กรสาขาย่อย
                แนวโน้มการก่อการร้ายสากลในขณะนี้ คือ การเพิ่มบทบาทขององค์กรสาขาย่อยของ al-Qaeda ซึ่งองค์กรสำคัญๆ มีดังนี้
·      al-Qaeda in the Arabian Peninsula (AQAP) : มีบทบาทในประเทศเยเมน และขณะนี้ ได้ขยายการครอบครองหลายจังหวัดของเยเมน AQAP เป็นการควบรวมระหว่างกลุ่ม al-Qaeda ในซาอุดิอาระเบีย กับในเยเมน AQAP ถือได้ว่า เป็นองค์กรที่อันตรายที่สุดในขณะนี้ โดยมีแผนก่อวินาศกรรมในตะวักตก รวมทั้งในสหรัฐฯด้วย
·      al-Qaeda in the Islamic Maghreb (AQIM) : มีบทบาทสำคัญในทวีปอัฟริกาตอนเหนือ การล่มสลายของรัฐบาล Gaddafi ในลิเบีย ทำให้ AQIM ขยายอิทธิพลเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ
·      Haqqani : เครือข่ายนี้มีสมาชิกหลายพันคน ปฏิบัติการอยู่ในอัฟกานิสถานและปากีสถาน โดยมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับทั้ง Taliban และ al-Qaeda
·      Taliban : กลุ่มนักรบ Taliban เป็นกลุ่มหัวรุนแรงที่เคยยึดกุมอำนาจรัฐในอัฟกานิสถาน ในช่วงหลังสงครามเย็น แต่ถูกโค่นอำนาจลง ด้วยกองกำลังทหารสหรัฐฯในช่วงหลังเหตุการณ์ 11 กันยาฯ Taliban สนับสนุนให้ al-Qaeda และBin Laden ใช้อัฟกานิสถานเป็นฐานที่มั่นสำคัญ ขณะนี้ นักรบ Taliban ก็ประสบความสำเร็จในการทำสงครามกองโจร กับกองกำลังนาโต้และสหรัฐฯในอัฟกานิสถาน
·      Lashkar-E-Taiba (LET) : เป็นกลุ่มก่อการร้ายที่แยกออกมาจาก Pakistani Islamist Organization เป้าหมาย คือ การทำให้อินเดียอยู่ภายใต้การปกครองขงอิสลาม โดยมุ่งเป้าไปที่ภูมิภาคแคชเมียร์ กลุ่ม LET ได้ปฏิบัติการร่วมกับ al-Qaeda อยู่บ่อยครั้ง รัฐบาลอินเดียได้กล่าวหา LET ว่า เป็นกลุ่มที่ก่อวินาศกรรมที่เมืองมุมไบในปี 2008
·      al-Shabaab : เป็นกลุ่มก่อการร้ายในโซมาเลีย ที่ต้องการโค่นล้มรัฐบาลโซมาเลีย ขณะนี้ ได้ยึดพื้นที่ส่วนใหญ่ในโซมาเลียไว้ได้ และ al-Shabaab ได้ขยายการก่อวินาศกรรมในประเทศเพื่อนบ้าน คือ อูกันดา ด้วย
·      Boka Haram : เป็นกลุ่มก่อการร้ายทางตอนเหนือของไนจีเรีย เป้าหมาย คือ การจัดตั้งรัฐอิสลามขึ้นในไนจีเรีย กลุ่มนี้ได้รับการฝึกฝนและได้รับการช่วยเหลือจาก AQIM และ al-Shabaab เมื่อช่วงเดือนสิงหาคมปีที่แล้ว Boka Haram ได้ก่อวินาศกรรมระเบิดสำนักงานของ UN ในเมือง Abuja
กล่าวโดยสรุป สถานการณ์การก่อการร้าย 1 ปี ในยุคหลัง Bin Laden ไม่ได้ลดลง แต่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยข้อมูลจาก Global Terrorism Database ของมหาวิทยาลัย Maryland ชี้ให้เห็นว่า จำนวนการก่อการร้าย โดย al-Qaeda และองค์กรร่วมขบวนการเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะ 1 ปี หลังจาก Bin Laden เสียชีวิต องค์กรสาขาย่อยของ al-Qaeda ได้เพิ่มปฏิบัติการมากขึ้น จากข้อมูลที่ผมได้วิเคราะห์มาทั้งหมด ชี้ให้เห็นว่า การคาดการณ์ของรัฐบาล Obama ที่มองว่า การก่อการร้ายจะตายไปพร้อมกับ Bin Laden นั้น ไม่เป็นความจริง

ไม่มีความคิดเห็น: